ΚΝΙΔΩΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

1. Τι είναι η «Κνίδωση»;

• Είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση «πομφών» που είναι μία χαρακτηριστική μορφή εξανθήματος με ερυθρές ανάγλυφες περιοχές ακανόνιστου σχήματος έτσι ώστε όταν είναι εκτεταμένο να θυμίζει γεωγραφικό χάρτη. Το εξάνθημα αυτό προκαλεί κνησμό ή αίσθημα καύσους και κάποιες φορές συνοδεύεται από «αγγειοοίδημα», ένα είδος πρηξίματος που συμβαίνει κυρίως σε βλέφαρα, χείλη και γεννητικά όργανα.

2. Πόσο διαρκεί η Κνίδωση;

• Οι πομφοί συχνά «μεταναστεύουν» στο δέρμα, ενώ το αγγειοοίδημα συνήθως διατηρείται για λίγες ημέρες. Γενικότερα, η οξεία Κνίδωση διαρκεί μέχρι και 6 εβδομάδες, ενώ το διάστημα της πλήρους ύφεσης ποικίλλει και εξαρτάται από τον παράγοντα που την προκαλεί.Η κνίδωση μπορεί με εξάρσεις και υφέσεις να ταλαιπωρήσει τον μικρό ασθενή για ημέρες ή εβδομάδες, ωστόσο η πρόγνωση παραμένει πολύ καλή. Όταν η διαρκεια της κνίδωσης ξεπεράσει τις 6 εβδομάδες (χρόνια κνίδωση) τότε χρειάζεται παιδοαλλεργιολογική αξιολόγηση και ένας περιορισμένος εργαστηριακός έλεγχος για αποκλεισμό υποκείμενου νοσήματος (παράδειγμα αυτοάνοσο).

• 3.Τι προκαλεί κνίδωση στα παιδιά;
  
  Στις μισές περιπτώσεις η κνίδωση δεν έχει εμφανή αιτία.
  
  Πιθανόν να είναι μια αλλεργική αντίδραση σε:
  
      Χημικές ουσίες που βρίσκονται σε απορρυπαντικά, λοσιόν και άλλα προϊόντα οικιακής χρήσης.
      Σκόνη.
      Τρόφιμα, ειδικά γάλα, ξηροί καρποί ή οστρακοειδή.
      Κόμμι.
      Μούχλα.
      Κατοικίδια και άλλα ζώα.
      Γύρη.
  
  Άλλες πιθανές αιτίες κνίδωσης στα παιδιά περιλαμβάνουν:
  
      Λοιμώξεις, όπως το κοινό κρυολόγημα ή ο στρεπτόκοκκος .
      Τσιμπήματα εντόμων.
      Ρούχα που εφαρμόζουν στενά.
      Αντιδράσεις από ακτινοθεραπεία.
      Ιοί, συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2, του ιού που προκαλεί την COVID-19.
  
  Οι σπάνιες αιτίες της κνίδωσης περιλαμβάνουν:
  
      Ασκηση.
      Έκθεση σε κρύο ή ζέστη.
      Φαρμακευτικές αντιδράσεις.
      Στρες.
      Ηλιακό φώς

4. Τι φάρμακα χορηγούμε στην Κνίδωση;

• Αποφεύγουμε τον παράγοντα που την προκαλεί και χορηγούμε αντιισταμινικά σύμφωνα με τις οδηγίες του Παιδιάτρου. Παράλληλα συστήνεται τις πρώτες μέρες αποφυγή κατανάλωσης τροφίμων με συντηρητικά, σοκολάτας, ξηρών καρπών, λαχανικών και φρούτων, όπως ντομάτα και φράουλα.

5.Τι  μπορώ να κάνω για να βοηθήσω το παιδί μου να νιώσει άνετα;

•     Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο και τη ζέστη.

•     Εφαρμόζοντας δροσερές κομπρέσες ή κάνοντας  στο παιδί σας ένα δροσερό ντους ή μπάνιο.

•     Κάλυψη πομφών με λοσιόν καλαμίνης.

•     Διατηρούμε δροσερό το περιβάλλον

6. Σε ποιες περιπτώσεις να επισκεφτούμε τον Παιδίατρο για επανεκτίμηση;

Στην περίπτωση εμφάνισης συμπτωματολογίας από άλλα συστήματα, όπως από αναπνευστικό, γαστρεντερικό ή καρδιαγγειακό, καθώς και σε μη ύφεση της συμπτωματολογίας στο αναμενόμενο διάστημα παρά τη φαρμακευτική αγωγή.

 

 

What are hives in children?

Hives (urticaria) are bumps on your skin that occur suddenly. They're common in children and usually form on their chest, stomach or back. Hives may cause discomfort, but they’re temporary and should leave no scars or bruising.

Are there different types of urticaria in children?

Hives may be acute or chronic:

• Acute hives last anywhere between a few hours or days and six weeks.
• Chronic hives may last for more than six weeks. In some cases, they go away only to reappear a few days later.

What do hives look like?

Hives are often reddish. But they may appear purple or grey on dark skin. They may also:

• Appear in groups.
• Be large or small.
• Blend to cover large areas of skin.
• Change shape.
• Come and go.
• Form rings.
• Have a pale center.
• Look like mosquito bites.

What do hives feel like?

In some children, hives cause no discomfort.

Urticaria in children sometimes causes symptoms that include:

• Fussiness in young children.
• Itching.
• Stinging sensation.
• Swelling in the hands, feet, eyes or lips.

A small number of children have signs of a life-threatening allergic reaction (anaphylaxis). These include:

• Difficulty breathing or swallowing (dysphagia).
• Dizziness or loss of consciousness.
• Drooling.
• High fever.
• Joint pain.
• Swelling in the tongue or throat.
• Vomiting.

How do hives form?

Hives occur as part of an immune system response. When the body perceives a foreign substance, it releases histamines. These chemicals protect the body against germs but can irritate delicate tissue.

This causes irritation that makes blood vessels expand and sometimes burst. When this happens, fluid (plasma) leaks out, leading to raised patches of skin.

Which children get hives?

Any child can experience hives. Children with allergies are at a higher risk.

Possible Causes

What causes hives in children?

In as many as half of cases, hives have no cause.

When a cause is identified, it could be an allergic reaction to:

• Chemicals found in detergents, lotions and other household products.
• Dust.
• Food, especially milk, tree nuts or shellfish.
• Latex.
• Mold.
• Pets and other animals.
• Pollen.

Other potential causes of urticaria in children include:

• Infections, like the common cold or strep throat.
• Insect bites or stings.
• Tight-fitting clothes.
• Reactions from radiation therapy.
• Viruses, including SARS-CoV-2, the virus that causes COVID-19.

Rare causes of hives include:

• Exercise.
• Exposure to cold or heat.
• Medication reactions.
• Stress.
• Sunlight.

Care and Treatment

What treatments help children with hives?

The treatment that’s right for your child depends on the type of hives, symptoms and severity. For acute hives with mild symptoms, treatment might not be necessary.

Children with chronic hives or acute hives and bothersome symptoms may need treatment. Medications like antihistamines can control the itch and slow the spread of hives. Your child’s healthcare provider may recommend:

• Cetirizine liquid or tablets.
• Diphenhydramine liquid, capsules or tablets. (Can make your child sleepy.)
• Fexofenadine orally disintegrating tablets.
• Loratadine tablets.

Children with signs of anaphylaxis need emergency treatment to halt the allergic reaction. Care may include an epinephrine injection.

How soon will my child feel better?

With acute hives, your child may start feeling better within a few hours. Hives may begin to fade within a few hours or days. Chronic hives take longer to heal. Your child may need additional treatments to relieve discomfort.

What else can I do to help my child feel comfortable?

Steps you can take to help your child while they heal include:

• Avoiding heat and sun exposure.
• Applying cool compresses or giving your child a cool shower or bath.
• Covering hives with calamine lotion.
• Turning on a fan or exposing your child to cool air.

When to Call the Doctor

When should I bring my child to a healthcare provider for hives?

A single episode of hives without severe symptoms or discomfort doesn't need medical attention. If your child is uncomfortable, can't sleep or hives cover a large area of their body, contact their healthcare provider. If there’s a trigger or cause of the hives, talk to your healthcare provider to determine if you should avoid it or if further testing is needed.

If your child has signs of anaphylaxis, call for an ambulance right away. Don't attempt to drive to the hospital.

Chronic hives require medical attention. Allergy testing or other assessments may be necessary to determine the cause. And your child may need a combination of antihistamines to treat them.

A note from Cleveland Clinic

Urticaria in children is common and can have many causes. The appearance of hives may concern you, but they often don't cause symptoms. Children with mild symptoms may feel better with the help of antihistamines. Some cases last several weeks and require medical attention and possibly additional testing. In rare instances, hives cause a life-threatening allergic reaction. Nearly all children with hives make a full recovery and have no scars.

 

 SOURCES:CLEVELAND HOSPITAL,AAP, ΝΟΣ/ΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ ΑΓ.ΣΟΦΙΑ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΝΙΔΩΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΝΙΔΩΣΕΙΣ

Με τον όρο φυσική κνίδωση ονομάζουμε την εμφάνιση κνιδωτικού εξανθήματος μετά από την επίδραση κάποιας φυσικής αιτίας, όπως είναι τα μηχανικά ερεθίσματα, τα θερμικά ερεθίσματα και η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία. Το κνιδωτικό εξάνθημα εμφανίζεται όταν και εάν ο ασθενής εκτεθεί στο αντίστοιχο φυσικό ερέθισμα, ενώ δεν εμφανίζεται αν ο ασθενής απέχει από αυτό. Η συνολική τάση, όμως, του οργανισμού, να αντιδρά με κνιδωτικό εξάνθημα κάθε φορά που θα εκτεθεί σε συγκεκριμένο φυσικό ερέθισμα, διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και υπ’ αυτή την έννοια οι φυσικές κνιδώσεις είναι χρόνιες κνιδώσεις.

Οι φυσικές κνιδώσεις ανάλογα με το αίτιο που τις προκαλεί ταξινομούνται σε:

• Κνίδωση από μηχανικά ερεθίσματα

• Δερμογραφισμός

• Κνίδωση από πίεση επιβραδυνόμενου τύπου

• Κνίδωση από δόνηση

• Κνίδωση από θερμικά ερεθίσματα

• Κνίδωση εκ ψύχους

• Τοπική κνίδωση εκ θερμότητας

• Κνίδωση από υπεριώδη ακτινοβολία

• Ηλιακή κνίδωση

Επίσης, στις φυσικές κνιδώσεις, κατατάσσουμε και τρεις ακόμη μορφές χρόνιας κνίδωσης: τη χολινεργική κνίδωση, την κνίδωση από άσκηση και την υδατογενή κνίδωση. Στο σύνολό τους, οι φυσικές κνιδώσεις αποτελούν περίπου το 40% όλων των μορφών χρόνιας κνίδωσης. Η συχνότητα εμφάνισης των φυσικών κνιδώσεων στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται σε έως και 0,5%.

Ακολουθεί μια περιγραφή των φυσικών κνιδώσεων ανάλογα με τη συχνότητα εμφάνισής τους.

Δερμογραφισμός

Αποτελεί τη συχνότερη μορφή φυσικής κνίδωσης, αφού από όλους τους ασθενείς που πάσχουν από κάποια μορφή φυσικής κνίδωσης, σχεδόν οι μισοί θα έχουν δερμογρ

αφισμό. Από τις διάφορες μελέτες φαίνεται ότι απασχολεί το 2-5% του γενικού πληθυσμού. Πρόκειται λοιπόν για μια πολύ συχνή πάθηση.

Ο δερμογραφισμός είναι μια ιδιότυπη αντίδραση του δέρματος κατά την οποία, λίγα λεπτά μετά από μηχανικό ερεθισμό του με αμβλύ όργανο, εμφανίζεται γραμμοειδής πομφός (δηλαδή μια επιμήκης «φουσκωμένη» γραμμή στο δέρμα) που περιβάλλεται από ερυθρότητα. Αν συνυπάρχει και κνησμός (φαγούρα) ο δερμογραφισμός ονομάζεται συμπτωματικός, ενώ αν δεν υπάρχει κνησμός ονομάζεται απλός ή ασυμπτωματικός. Σε μια πρώτη ματιά η πάθηση αυτή μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι δεν προκαλεί ιδιαίτερο πρόβλημα, στην πραγματικότητα όμως ισχύει το αντίθετο. Οι ασθενείς έχουν καθημερινά συμπτώματα από φαγούρα και παραμόρφωση του δέρματός τους στα σημεία όπου ασκείται έντονη γραμμική πίεση στο δέρμα (όπως από ρούχα ή εσώρουχα), ενώ οποιαδήποτε τριβή ή ξύσιμο της επιδερμίδας προκαλεί εμφάνιση νέων εξανθημάτων.

Η διάγνωση γίνεται από τον ειδικό αλλεργιολόγο με τη χρήση του δερμογραφόμετρου, μιας ειδικής συσκευής σαν στυλό, που ρυθμίζεται ώστε να ασκεί διαβαθμισμένη πίεση στο δέρμα. Ο δερμογραφισμός είναι συνήθως ιδιοπαθής, δηλαδή δεν ανευρίσκεται συγκεκριμένη αιτία που να τον προκαλεί, ενώ σπανιότερα μπορεί να είναι δευτεροπαθής και να οφείλεται σε πρόκληση υπεραντιδραστικότητας του δέρματος μετά από λοιμώξεις (από βακτήρια, παράσιτα, ιούς κ.α.) ή από φάρμακα (π.χ. προγεστερόνη, στατίνες κ.α.). Ακόμα, ο δερμογραφισμός μπορεί να προκληθεί από ορμονικές αλλαγές σε καταστάσεις όπως η εγκυμοσύνη, η εμμηνόπαυση και οι παθήσεις του θυρεοειδούς. Η μέση διάρκεια της νόσου είναι περίπου 6 έτη.

Η θεραπεία του δερμογραφισμού γίνεται με την μακροχρόνια χρήση αντιισταμινικών φαρμάκων, ώστε ο ασθενής να έχει φυσιολογική δραστηριότητα χωρίς συμπτώματα.

Χολινεργική κνίδωση

Η χολινεργική κνίδωση είναι η δεύτερη σε συχνότητα εμφάνισης από τις φυσικές κνιδώσεις, με ποσοστό που φτάνει το 30%. Είναι μια ιδιαίτερη μορφή «αλλεργίας» που συμβαίνει όποτε υπάρχει αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος. Τότε εμφανίζεται στο δέρμα ένα πολύ χαρακτηριστικό εξάνθημα αποτελούμενο από μικρούς πομφούς (μικρά εξογκώματα του δέρματος) που συρρέουν και σχηματίζουν μεγαλύτερους πομφούς («πετάλες») ενώ συνυπάρχει και έντονος κνησμός (φαγούρα). Τα αίτια που προκαλούν αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος είναι η άσκηση, το ζεστό μπάνιο, το έντονο άγχος, η κατανάλωση αλκοόλης και καυτερών φαγητών κ.α. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί και αγγειοοίδημα (πρήξιμο) εκτός από εξάνθημα.

Η διάγνωση της κατάστασης αυτής υποβοηθείται, εκτός από το ιστορικό, και από τη διαδικασία αναπαραγωγής των συμπτωμάτων μέσω της άσκησης. Ο ασθενής, ντυμένος με ζεστά ρούχα, ασκείται έντονα σε διάδρομο ή στατικό ποδήλατο μέχρι να ιδρώσει και για 15 λεπτά επιπλέον. Η εμφάνιση εξανθήματος εντός 10 λεπτών από τη διακοπή της άσκησης ενισχύει τη διάγνωση.

Η μέση διάρκεια της χολινεργική κνίδωσης είναι περίπου 7,5 έτη και η θεραπεία της γίνεται με αντιισταμινικά φάρμακα.

Κνίδωση εκ ψύχους

Η κνίδωση εκ ψύχους είναι η τρίτη σε συχνότητα μορφή φυσικής κνίδωσης αφού αφορά περίπου το 15% όλων των φυσικών κνιδώσεων. Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα μορφή κνίδωσης που προκαλείται από την ελάττωση της θερμοκρασίας του δέρματος κατά την επαφή του με ψυχρό ερέθισμα όπως κρύος αέρας, κρύο νερό ή κρύο αντικείμενο. Στην περίπτωση αυτή προκαλείται τυπικό κνιδωτικό εξάνθημα με πομφούς, ενώ αν η επιφάνεια σώματος που έρχεται σε επαφή με το ψυχρό ερέθισμα είναι μεγάλη, μπορεί να προκληθεί ακόμη και αναφυλακτική αντίδραση (αλλεργικό shock).

Χαρακτηριστικά παραδείγματα κρύου ερεθίσματος είναι η κολύμβηση σε κρύα θάλασσα, τα κρύα ροφήματα ή τροφές (παγωτό), η επαφή με ψυχρά αντικείμενα όπως π.χ. μπουκάλι με κρύο νερό, ακόμα και η βόλτα με ελαφρύ ρουχισμό σε χαμηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος. Η μέση ηλικία εμφάνισης της είναι 18-25 ετών, χωρίς να αποκλείεται η εμφάνισή της σε παιδιά ή μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ η μέση διάρκειά της είναι από 5 ως 10 έτη. Η κνίδωση εκ ψύχους είναι μια από τις πιο επικίνδυνες μορφές κνίδωσης ειδικά όταν εκδηλώνεται κατά τη διάρκεια θαλάσσιου λουτρού. Σε αυτή την περίπτωση η μεγάλη επιφάνεια του δέρματος που έρχεται σε επαφή με το ψυχρό ερέθισμα μπορεί να οδηγήσει σε αλλεργικό shock με απώλεια των αισθήσεων, πράγμα που καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνο δεδομένου ότι ο ασθενής βρίσκεται στη θάλασσα. Πράγματι, έχουν αναφερθεί ακόμη και περιπτώσεις θανάτου ασθενών με κνίδωση εκ ψύχους από κολύμβηση σε κρύα θάλασσα. Επίσης, η κνίδωση εκ ψύχους γίνεται πολύ σοβαρό πρόβλημα υγείας σε ασθενείς που διαμένουν σε κρύες χώρες.

Η διάγνωση της κατάστασης αυτής γίνεται με τη δοκιμασία

πάγου, κατά την οποία τοποθετείται στο δέρμα του ασθενή ένα παγάκι ή άλλο ψυχρό αντικείμενο για συγκεκριμένο χρόνο. Κατά την απόσυρση του αντικειμένου και την επαναθέρμανση του δέρματος παρατηρείται πομφός στο σημείο επαφής. Οι περισσότερες μορφές κνίδωσης από ψύχος έχουν θετική (τυπική) αντίδραση στο test πάγου και είναι πρωτοπαθείς, δηλαδή δεν ανευρίσκεται υποκείμενη αιτία που να τις προκαλεί. Ωστόσο, γίνεται πάντοτε έλεγχος για υποκείμενο νόσημα που μπορεί να είναι η αιτία της κνίδωσης (τέτοια νοσήματα μπορεί να είναι οι χρόνιες ηπατίτιδες, η κρυοσφαιριναιμία, η σύφιλη ή τα αυτοάνοσα νοσήματα). Επιπλέον, υπάρχουν και μερικές μορφές κνίδωσης εκ ψύχους που εμφανίζονται σπάνια και είτε έχουν άτυπη αντίδραση στο test πάγου (άτυπη επίκτητη κνίδωση εκ ψύχους) είτε είναι οικογενείς (δηλαδή παρατηρούνται σε πολλά μέλη της ίδιας οικογένειας).

Η αντιμετώπιση της κνίδωσης εκ ψύχους γίνεται με αντιισταμινικά φάρμακα και με την κατάλληλη εκπαίδευση του ασθενούς, ώστε, είτε να αποφεύγει τα ψυχρά ερεθίσματα, είτε να εκτίθεται σταδιακά σε αυτά και να δύναται να αντιμετωπίσει πιθανό αλλεργικό σοκ (θεραπεία αναφυλαξίας). Συγκεκριμένα, η κολύμβηση στη θάλασσα θα πρέπει να γίνεται με σταδιακή είσοδο του σώματος στο νερό και πάντα υπό την επίβλεψη και συνοδεία άλλων ατόμων. Επίσης, πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση κρύων ποτών και φαγητών για να αποφευχθεί η πιθανότητα οιδήματος του στοματοφάρυγγα.

Κνίδωση από άσκηση

Η κνίδωση από άσκηση αποτελεί μέρος μιας πάθησης που ονομάζεται αναφυλαξία από άσκηση. Αν και η συχνότητα της αναφυλαξίας από άσκηση είναι δύσκολο να προσδιοριστεί επακριβώς, υπολογίζεται ότι αφορά περίπου σε 1 στους 10 ασθενείς που παθαίνουν αναφυλαξία ή αλλεργικό shock.

Η αναφυλαξία από άσκηση είναι μια μορφή αλλεργίας κατά την οποία ο ασθενής εμφανίζει συμπτώματα αναφυλακτικής αντίδρασης (αναφυλαξία ή αλλεργικό shock) κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά από φυσική δραστηριότητα (άσκηση). Τα συμπτώματα της αναφυλαξίας γενικά, και αυτής από άσκηση ειδικότερα, συνήθως ξεκινούν με την εμφάνιση κνιδωτικού εξανθήματος στο δέρμα («πετάλες» ή «καντήλες») και στη συνέχεια μπορεί να επεκταθούν και σε άλλα όργανα, με την εμφάνιση εμετού ή διάρροιας, δύσπνοιας (δυσκολία στην αναπνοή) και πτώσης στην πίεση του αίματος (ζάλη ή λιποθυμία).

Όταν τα συμπτώματα της αναφυλαξίας από άσκηση περιορίζονται στο δέρμα (ως κνίδωση) τότε η πάθηση ονομάζεται κνίδωση από άσκηση. Η πάθηση εκδηλώνεται μετά από έντονη σωματική δραστηριότητα άλλοτε άλλης έντασης, ενώ στην εμφάνισή της μπορεί να συμβάλλουν και άλλοι παράγοντες που δρουν «συν- διεγερτικά» όπως η προηγηθείσα κατανάλωση τροφής ή αναλγητικών φαρμάκων, το κρύο περιβάλλον, οι ιώσεις και η έμμηνος ρύση. Τονίζεται ότι η εμφάνιση απλής κνίδωσης μετά από άσκηση είναι μεν ακίνδυνη (εφόσον δεν επεκτείνεται σε άλλα όργανα), πρέπει όμως πάντα να οδηγεί τον ασθενή στον ειδικό αλλεργιολόγο, διότι σε επόμενη περίσταση μπορεί να υπάρξει εξέλιξη των συμπτωμάτων προς αναφυλαξία ή αλλεργιό shock με δυσμενή εξέλιξη. Ο αλλεργιολόγος θα εξηγήσει στον ασθενή τη φύση της πάθησης και θα δώσει την κατάλληλη θεραπεία, η οποία συνίσταται αφενός στην πολύ καλή και σταδιακή προθέρμανση πριν την κορύφωση της σωματικής δραστηριότητας και αφετέρου στην αναγνώριση και αποφυγή των πιθανών «συν- διεγερτικών» παραγόντων. Ακρογωνιαίος λίθος στην αντιμετώπιση ενδεχόμενης αναφυλακτικής αντίδρασης είναι πάντοτε η εκπαίδευση του ασθενούς στην αναγνώριση των πρόδρομων συμπτωμάτων και στη χρήση ειδικής συσκευής αυτοενιέμενης αδρεναλίνης (θεραπεία αλλεργικού shock).

Ηλιακή κνίδωση

Πρόκειται για μια σχετικά σπάνια μορφή κνίδωσης

αφού αποτελεί το 0,5% όλων των χρόνιων κνιδώσεων. Εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες και νεαρούς ενήλικες, στα εκτεθειμένα στον ήλιο (ακάλυπτα) σημεία του δέρματος ή στα σημεία που καλύπτονται από διαφανή ρούχα. Δευτερόλεπτα ή λεπτά μετά την έκθεση το δέρμα γίνεται εξέρυθρο (κόκκινο) και οιδηματώδες (πρησμένο), ενώ συνυπάρχει φαγούρα και αίσθημα καύσου (καψίματος). Η πάθηση προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου. Συνήθως προσβάλλεται το πρόσωπο, το «V» του λαιμού και τα άνω άκρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το εξάνθημα σταματά απότομα εκεί που αρχίζει η προστασία από τα ρούχα. Σπάνια μπορεί να αναπτυχθούν και συστηματικά συμπτώματα (αναφυλαξία) και ειδικά όταν η επιφάνεια σώματος που εκτίθεται στον ήλιο είναι μεγάλη. Δεν παραμένουν μόνιμες βλάβες ή υπέρχρωση του δέρματος, αρκεί να σταματήσει η ηλιακή έκθεση. Η διάρκεια των συμπτωμάτων σπάνια υπερβαίνει τις 24 ώρες. Η διάγνωση της κατάστασης αυτής γίνεται με έκθεση σε τεχνητό φως συγκεκριμένου μήκους κύματος που παράγεται από ειδική λυχνία. Απαραίτητη στην αντιμετώπιση της πάθησης είναι η χρήση αντηλιακού με υψηλό δείκτη προστασίας (50+) και η σταδιακή, επαναλαμβανόμενη έκθεση στο ηλιακό φως, που μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη καλής ανοχής στον ήλιο. Η φαρμακευτική θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση αντιισταμινικών και κορτιζόνης, ενώ άλλες επιλογές είναι η χρήση ειδικής φωτοθεραπείας με υπεριώδη ακτινοβολία και το μονοκλωνικό αντίσωμα ομαλιζουμάμπη.

Κνίδωση από πίεση επιβραδυνόμενου τύπου

Αυτή η παράξενη αλλεργία εμφανίζεται στα σημεία του δέρματος που ασκείται πίεση για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Παρά το γεγονός ότι λέγεται κνίδωση, εμφανίζεται μόνο ως οίδημα (πρήξιμο) χωρίς εξάνθημα (πομφούς) και είναι σχετικά σπάνια πάθηση (αφορά <1% των ασθενών με χρόνια κνίδωση).

Συνήθη σημεία του σώματος στα οποία εμφανίζεται το πρήξιμο είναι οι ώμοι, τα πέλματα, οι γλουτοί, οι παλάμες και η πλάτη. Αυτή η μορφή κνίδωσης έχει την ιδιομορφία ότι οι βλάβες εμφανίζονται με χρονική καθυστέρηση μετά την άσκηση πίεσης (συνήθως 4-8 ώρες), έχουν τη μορφή εξέρυθρης διόγκωσης του δέρματος με πόνο και αίσθημα καύσου (καψίματος), ενώ μπορεί να συνυπάρχουν και συστηματικά συμπτώματα, όπως πυρετός, κακουχία (αίσθημα κόπωσης), πόνοι στις αρθρώσεις. Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν ως 48 ώρες. Είναι συχνότερη στους άνδρες και διαρκεί κατά μέσο όρο 6-10 έτη.

Η διάγνωση της κατάστασης αυτής γίνεται με την δοκιμασία βάρους, μια ειδική δοκιμασία ανάρτησης στατικού βάρους 7 κιλών στον ώμο ή 4 κιλών στον πήχυ (το τμήμα του χεριού από τον αγκώνα ως τον καρπό) του ασθενούς, μέσω ιμάντα φάρδους 3 εκατοστών (αυτό έχει σημασία γιατί η πάθηση εμφανίζεται ως αναλογία βάρους ανά επιφάνεια άσκησης της πίεσης). Η ανάρτηση διαρκεί για 15-20 λεπτά και το αναμενόμενο αποτέλεσμα, επί θετικής δοκιμασίας, γίνεται εμφανές μετά από 6 ώρες, ως επώδυνη διόγκωση στον ώμο ή τον πήχυ του ασθενή.

Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι η κνίδωση από πίεση επιβραδυνόμενου τύπου είναι μια πάθηση που επηρεάζει σοβαρά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η θεραπεία γίνεται με αντιισταμινικά φάρμακα ή με συνδυασμό τους με αντιλευκοτριενικά και, επί ενδείξεων, κορτιζόνη.

Κνίδωση από δόνηση

Πρόκειται για σπάνια μορφή φυσικής κνίδωσης κατά

την οποία λίγα λεπτά μετά από επαφή του δέρματος με ερέθισμα δόνησης αναπτύσσεται στο σημείο επαφής φαγούρα, κοκκινίλα και οίδημα (πρήξιμο). Τα συμπτώματα κορυφώνονται σε ένταση εντός 4-6 ωρών και διαρκούν μέχρι και 24 ώρες. Συνήθη εκλυτικά αίτια είναι η οδήγηση μοτοσικλέτας, η ιππασία με άλογο, η χρήση κομπρεσέρ, ακόμα και το χειροκρότημα, η πολύωρη χρήση joystick και το μασάζ. Η διάγνωση γίνεται με άσκηση ερεθίσματος δόνησης στο χέρι του ασθενή με τη χρήση της συσκευής vortex. Η κνίδωση από δόνηση αντιμετωπίζεται με αποφυγή των ερεθισμάτων δόνησης και με χορήγηση αντιισταμινικών φαρμάκων.

Υδατογενής κνίδωση

Είναι μια εξαιρετικά σπάνια μορφή φυσικής κνίδωσης (λιγότερες από 100 περιπτώσεις έχουν αναφερθεί στην παγκόσμια βιβλιογραφία). Από τα λίγα αυτά περιστατικά, φαίνεται ότι εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες από ότι άντρες και συνήθως στην εφηβεία. Στην πάθηση αυτή η απλή επαφή με νερό, ασχέτως θερμοκρασίας, προκαλεί μετά παρέλευση 20-30 λεπτών, την εμφάνιση εξανθήματος που ομοιάζει με αυτό της χολινεργικής κνίδωσης. Τα εξανθήματα εξαφανίζονται αυτόματα μετά από περίπου 1 ώρα. Η θεραπεία γίνεται με αντιισταμινικά φάρμακα.

Τοπική κνίδωση εκ θερμότητας

Πρόκειται για μια εξίσου σπάνια μορφή φυσικής κνίδωσης (λιγότερα από 100 περιστατικά έχουν αναφερθεί στην παγκόσμια βιβλιογραφία). Χαρακτηρίζεται από εμφάνιση πομφών στα σημεία του δέρματος που έρχονται σε επαφή με θερμά αντικείμενα, των οποίων η θερμοκρασία υπερβαίνει αυτή του δέρματος. Η εμφάνιση των πομφών γίνεται άμεσα, εντός 2-3 λεπτών και υποχωρεί σε λίγες ώρες. Η διάγνωση γίνεται με τοποθέτηση στο δέρμα κυλίνδρου που περιέχει νερό θερμοκρασίας 45°C για 5 λεπτά. Η θεραπεία γίνεται με τη χορήγηση αντιισταμινικών φαρμάκων.

 

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΕΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΕΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ

Η αθηρωματική διεργασία αρχίζει ενωρίς στη ζωή, εξελίσσεται κατά την παιδική και εφηβική ηλικία και εκδηλώνεται κατά την ενήλικη ζωή. Η βαρύτητα και ο ρυθμός εξέλιξης των αθηρωματικών βλαβών εξαρτώνται από πολλούς, γενετικούς και περιβαλλοντικούς, παράγοντες.

Οι δυσλιπιδαιμίες, κυρίως τα υψηλά επίπεδα της LDL-χοληστερόλης (LDL-C), είναι ένας από τους πιο σημαντικούς και τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Μπορεί να είναι πρωτοπαθείς ή δευτεροπαθείς σε κάποια άλλη κατάσταση ή νόσο.....Ο ακρογωνιαίος λίθος για την αντιμετώπιση και την πρόληψη της δυσλιπιδαιμίας στα παιδιά και στους εφήβους, καθώς επίσης για την πρόληψη και αντιμετώπιση άλλων παραγόντων κινδύνου αθηρωματικής νόσου όπως είναι η παχυσαρκία και η υπέρταση, είναι ο υγιεινός τρόπος ζωής. Η υγιεινή διατροφή με χαμηλά ποσά κεκορεσμένου λίπους, trans λιπαρών οξέων  και χοληστερόλης , πλούσια σε φυτικές ίνες και ω-3 λιπαρά οξέα και με κατανάλωση μονοακόρεστου κυρίως λίπους, συστήνεται στον παιδικό πληθυσμό για την πρόληψη της δυσλιπιδαιμίας. Η υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής νωρίς στην παιδική ηλικία περνά στην ενήλικη ζωή και μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ΚΑΝ και να επιμηκύνει τη ζωή.

 Ομιλία του Δρ.Γ.Τσόλα στο 2ο Συνέδριο Πρωτοβάθμιας Παιδιατρικής Φροντίδας που διοργάνωσε η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.

 

ΘΕΡΜΙΚΗ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ-ΘΕΡΜΟΠΛΗΞΙΑ-ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ -ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΘΕΡΜΙΚΗ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ-ΘΕΡΜΟΠΛΗΞΙΑ-ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ -ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 

Η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία είναι δύο δυνητικά σοβαρές καταστάσεις που είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες. Συνήθως συμβαίνουν κατά τη διάρκεια ενός κύματος καύσωνα, αλλά μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολύ έντονης σωματικής άσκησης. Κατά την θερμική εξάντληση η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει σημαντικά και ξεκινά η απώλεια υγρών και αλάτων από το σώμα, γεγονός που οδηγεί στα συμπτώματα που αναφέρονται παρακάτω καθώς και ένα γενικότερο αίσθημα αδιαθεσίας. Στη θερμοπληξία οι ομοιοστατικοί μηχανισμοί του σώματος αδυνατούν να διατηρήσουν χαμηλή τη θερμοκρασία με αποτέλεσμα αυτή να ανεβαίνει σε επικίνδυνα επίπεδα. Όταν για το γεγονός αυτό ευθύνεται η υπερβολική έκθεση στον ήλιο, αυτό ονομάζεται ηλίαση. Η θερμοπληξία είναι σπανιότερη, αλλά πιο επικίνδυνη για την υγεία. Μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον εγκέφαλο, την καρδία, τους πνεύμονες, το ήπαρ και τα νεφρά και μπορεί δυνητικά να είναι απειλητική για τη ζωή. Αν η θερμική εξάντληση δεν αντιμετωπιστεί γρήγορα μπορεί να οδηγήσει σε θερμοπληξία. 

Συμπτώματα 

Η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία μπορούν να έχουν γρήγορη εξέλιξη (μέσα σε λίγα λεπτά) ή να εμφανιστούν σταδιακά σε διάστημα ωρών ή ημερών.Τα συμπτώματα της θερμικής εξάντλησης περιλαμβάνουν: 

• Αίσθημα κόπωσης και αδυναμία

 • Ίλιγγο και λιποθυμικές τάσεις

 • Έντονη εφίδρωση 

• Κεφαλαλγία 

• Μυϊκές κράμπες 

Αν τα συμπτώματα αυτά δεν αντιμετωπιστούν μπορεί να εξελιχθούν σε θερμοπληξία, τα συμπτώματα της οποίας περιλαμβάνουν σύγχυση, αποπροσανατολισμό, υψηλό πυρετό έντονη κεφαλαλγία και απώλεια συνείδησης Τι μπορείτε να κάνετε; 

Αν παρατηρήσετε ότι κάποιος έχει συμπτώματα θερμικής εξάντλησης, πρέπει να κάνετε τις ακόλουθες ενέργειες:

 • Μεταφορά σε δροσερό/σκιερό μέρος 

• Αφαίρεση ρούχων (εφόσον είναι εφικτό)

 • Τοποθέτηση κρύων επιθεμάτων σε καίρια σημεία

 • Κατανάλωση νερού (εφόσον έχουν πλήρη συνείδηση)

 • Καλέστε εξειδικευμένη βοήθεια (112/166) 

 

Θυμηθείτε η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία! 

Συμβουλές πρόληψης 

Κατά τις θερμές ημέρες του καλοκαιριού και ειδικά σε περιόδους καύσωνα φροντίζουμε για: 

 • Αποφυγή πολύωρης (άσκοπης) έκθεσης στον ήλιο / σε υψηλές θερμοκρασίες 

• Συχνή ενυδάτωση του οργανισμού με κατανάλωση άφθονων υγρών (μη αλκοολούχα) 

• Χρήση προστατευτικών μέσων, όπως καπέλο, γυαλιά ηλίου κ.α.

 • Την παραμονή στην παραλία με χρήση ομπρέλας σκίασης, συχνές βουτιές στο νερό καθώς και χρήση αντηλιακής κρέμας με υψηλό δείκτη προστασίας

 • Επιλογή ένδυσης με ελαφρά, ανοιχτόχρωμα και άνετα ρούχα

Πονοκέφαλος στα παιδιά

Children and headaches Red flags, triggers, and rescue treatments (Contemporary PEDS Journal, Vol 38 No 5)-Πονοκέφαλος στα παιδιά

Headaches are 1 of the top 5 health problems of childhood.Because 58.4% of children and adolescents aged 1 month or older will develop will develop headaches at some point, general pediatric practitioners may have many opportunities to evaluate and treat patients with headaches

Πονοκέφαλος στα παιδιά

...Η κεφαλαλγία αποτελεί συχνό σύμπτωμα στα παιδιά και μάλιστα αποτελεί τη δεύτερη σε συχνότητα εντόπιση πόνου, για την οποία απευθύνονται τα παιδιά στον παιδίατρο. Αντιπροσωπεύει το 2% του συνόλου των επισκέψεων στον παιδίατρο.

Συνήθως, δεν είναι κάτι σοβαρό. Συναντάται σε όλες τις ηλικίες, αλλά είναι σαφώς συχνότερη στους εφήβους και, κυρίως, στα κορίτσια.

Η κεφαλαλγία εκφράζεται ως πόνος στην επιφάνεια της κεφαλής και προκαλείται από ερεθίσματα, τα οποία προέρχονται από ενδοκρανιακά, αλλά και εξωκρανιακά αίτια.

Ο εγκέφαλος είναι πρακτικά αναίσθητος στον πόνο, άρα κατά κανόνα η κεφαλαλγία δεν προκαλείται από βλάβες του ίδιου του εγκεφάλου. Αντίθετα, ερέθισμα, που αφορά στα αγγεία της σκληρής μήνιγγας, μπορεί να προκαλέσει κεφαλαλγία.

Οι κεφαλαλγίες χωρίζονται σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς. Οι πρωτοπαθείς περιλαμβάνουν καταστάσεις αδιευκρίνιστης αιτιολογίας, που δεν απειλούν τη ζωή του ασθενούς, αλλά είναι ιδιαίτερα ενοχλητικές. Αντίθετα, οι δευτεροπαθείς οφείλονται σε ποικίλα αίτια και, συχνά, είναι απειλητικές για τη ζωή του ασθενούς.

#nikoskonnaris ,#pediamedcy

 Οι πονοκέφαλοι στα παιδιά είναι συχνοί και συνήθως δεν είναι σοβαροί. Όπως οι ενήλικες, τα παιδιά μπορεί να αναπτύξουν διαφορετικούς τύπους πονοκεφάλων, συμπεριλαμβανομένων των ημικρανιών ή των πονοκεφάλων (τασης) που σχετίζονται με το στρες. Τα παιδιά μπορεί επίσης να έχουν χρόνιους καθημερινούς πονοκεφάλους.

 Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πονοκέφαλοι στα παιδιά προκαλούνται από μόλυνση, υψηλά επίπεδα στρες ή άγχους ή  τραύμα στο κεφάλι. Είναι σημαντικό να δίνετε προσοχή στα συμπτώματα πονοκεφάλου του παιδιού σας και να συμβουλευτείτε έναν γιατρό εάν ο πονοκέφαλος επιδεινώνεται ή εμφανίζεται συχνά.

  Οι πονοκέφαλοι στα παιδιά συνήθως μπορούν να αντιμετωπιστούν με παυσίπονα χωρίς ιατρική συνταγή (OTC) και υγιεινές συνήθειες, όπως ένα τακτικό πρόγραμμα ύπνου και φαγητού.

Οι περισσότεροι πονοκέφαλοι δεν είναι σοβαροί, αλλά αναζητήστε άμεση ιατρική φροντίδα εάν οι πονοκέφαλοι του παιδιού σας:

•     Ξυπνούν  το παιδί σας από τον ύπνο

•     Επιδεινώνονταιται ή γίνονται πιο συχνοί

•    Προκαλούν αλλαγές  στην προσωπικότητα του παιδιού σας

•    Αν εμφανιστούν μετά απο  έναν τραυματισμό, όπως ένα χτύπημα στο κεφάλι

•    Συνοδεύονται απο επίμονους εμετούς ή οπτικέςδιαταραχές

•    Συνοδεύονται από πυρετό και πόνο στον αυχένα ή δυσκαμψία
  

Τύποι κεφαλαλγίας

Πρωτοπαθής χωρίς συνυπάρχοντα αίτια

Δευτεροπαθής ή οργανική, που είναι αποτέλεσμα:

• Πυρετού, φυσικής καταπόνησης, έκθεσης στον ήλιο, λοιμώξεων ( μηνιγγίτιδα, ωτίτιδα, ιγμορίτιδα)

• Κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων

• Αγγειακής αιμορραγίας

• Χωροκατακτητικών εξεργασιών

• Δηλητηριάσεων με φαρμακευτικές ουσίες

• Άγχους

Urgent versus nonurgent headaches

Many conditions can present initially with headache, so it is important to have a list of “red flag” risk factors, symptoms, and exam findings to keep in mind during the initial assessment. Red flag risk factors would include a patient aged younger than 6 years, history of neurocutaneous syndrome, systemic illness, immunodeficiency, known malignancy, or hypercoagulability.²

Red flag symptoms include new (< 1 month) or quickly worsening headache type, focal and sidelocked headache, headache maximal at onset (thunderclap headache), infectious symptoms (eg, fever, meningismus, sinus or ear pain), or pressure-dependent features (eg, positional headache), headache worse in the middle of the night or first thing in the morning, headaches triggered by cough or Valsalva maneuvers, vomiting that is persistent and increasing in frequency. Focal neurologic symptoms or exam findings (eg, seizures, vision changes, papilledema, ataxia) also require urgent evaluation. Etiologies that cannot be missed include mass lesions, infections (eg, meningitis/encephalitis, brain abscess), and vascular etiologies (eg, stroke, hemorrhage, aneurysm, arteriovenous malformation, cerebral venous sinus thrombosis). Any of these symptoms or exam findings should prompt urgent consideration of brain imaging and/or lumbar puncture. Less than 1% of brain abnormalities in patients present with chronic headache as the only symptom.³

Primary versus secondary headaches

Once urgent headache etiologies are no longer of concern, the next objective is to distinguish between primary and secondary headaches. Unlike secondary headaches, primary headaches, such as migraine and tension-type headaches, are not a symptom of an underlying issue. Whereas a child may develop migraine-type headaches due to obstructive sleep apnea, the diagnosis of primary headache is only made after excluding the possibility of a secondary headache disorder. Depending on the history and physical exam, as well as diagnostic testing when needed (eg, screening blood tests or sleep study), the differentiation between primary and secondary headache can be made.

Primary headaches

The diagnosis of primary headache is made primarily through identifying classic characteristics of the headache, as there are no confirmatory diagnostic tests. The International Headache Society has created an International Classification of Headache Disorders to aid clinicians and investigators.^4,5

The diagnosis of episodic childhood migraine is adapted from adult migraine. It is defined as an episodic headache with 5 or more attacks that last 2 to 72 hours. It must have 2 or more of the following: unilateral or bilateral location, pulsating quality, moderate to severe pain, or aggravation by routine physical activity. It must also have 1 or more of the following: nausea or vomiting, and photophobia and phonophobia. For childhood migraine, experts argue that headaches are often shorter, lasting 30 minutes or more, and often fitting 1 or more of each category.⁶ Premonitory signs also are different in childhood migraine than in adult migraine. They are most commonly fatigue, mood changes, neck stiffness, cranial autonomic symptoms, and cutaneous allodynia, rather than visual disturbance or dizziness.⁷

Diagnosing episodic childhood tension-type headache requires 10 or more episodes lasting from 30 minutes to 7 days. It must have 2 or more of the following: bilateral location, pressing or tightening quality (nonpulsating), mild or moderate intensity, and it cannot be aggravated by routine physical activity. There cannot be nausea or vomiting, and no more than 1 of photophobia or phonophobia.

Children and adolescents may present with both migraine and tension-type headaches, making it difficult to have separate treatment trials. In fact, it is unclear whether they are actual separate biological entities.⁸ Most treatments are geared toward migraine management, but the overall approach for both should be 3-pronged, addressing lifestyle modifications, a rescue plan, and a preventative plan.

Headache treatment: Lifestyle modification

The most common triggers for childhood headache include stress/anxiety, lack of sleep, warm climate, and video games.⁹ Other triggers include glare, eye strain, high altitude, menstruation, medications, fasting, dehydration, certain foods (eg, simple sugars, smoked meats, chocolate), caffeine use, and lack of exercise.

The first step in headache treatment is to better characterize the headaches and triggers by keeping a headache diary documenting possible triggers, time of day, days per month, headache intensity, and response to treatment. The number and/or intensity of headaches over time influences what types of treatment are needed. For example, episodic headaches (less than 2 times a week) can be treated with rescue medications alone, whereas headaches more frequent than that will require preventative treatment as well as rescue medications.

The general categories for lifestyle modifications are water and food intake, sleep regulation, daily exercise, and stress reduction.

Headache treatment rescue plan

Tip: Tell patients and their caregivers that the rescue plan should be implemented right at the beginning of the headache.

Because of the nature of the headache/pain cycle with amplification over time, the longer it takes to treat, the harder it is to break the cycle. Taking rescue measures early and taking the full dose of the abortive medication are more effective than waiting and then giving a half dose followed by another half dose.

Caregivers should be cautioned that these medications are only meant for rescue. Taking them more than 2 or 3 times a week over a month-long period can lead to medication overuse headache syndrome.

Nausea and vomiting are most common in younger children as part of the headache syndrome,¹⁰ and antiemetics can be used in conjunction with headache medications. As patients who are nauseated may not tolerate swallowing pills, many headache medications come in oral-dissolving or intranasal formulations.

The first line for abortive headache treatments includes acetaminophen, ibuprofen, and other nonsteroidal anti-inflammatory drugs. Randomized trials for pharmacologic rescue treatments efficacy show acetaminophen at 54% and ibuprofen at 68.76%.¹¹

Triptan medications, the second line for rescue headache treatments, were designed specifically to abort migraine headaches. Because they have selective activity on atypical 5HT1B and 5HT1D receptors, their mechanisms of action include cranial vasoconstriction, peripheral trigeminal inhibition, and inhibition of transmission via the trigeminal cervical complex. They are typically well tolerated. Common adverse effects include paresthesia, sleepiness, dizziness, and tightness in chest or throat. They should not be used more than 2 times a week and should be avoided in patients with cardiovascular disease, who are pregnant, or who have complicated migraines. Rizatriptan (efficacy 73-74%) is the only treatment approved for patients aged 6 to 12 years. Sumatriptan nasal spray (64-86%), combination sumatriptan/naproxen, almotriptan (72-73%), and zolmitriptan nasal spray (62%) are approved in patients aged 12 to 17 years.¹¹

Further pharmacologic rescue treatments typically have to be administered intravenously in the emergency department setting. Of the dopamine antagonists, prochlorperazine (Compazine) IV is the most effective abortive in randomized trials at 84.8% pain relief, followed by metoclopramide (Reglan) and promethazine (Phenergan).^12,13

Headache treatment-preventive plan

Whereas patients with episodic headache can often be treated with lifestyle changes and rescue medications alone, others with chronic headaches (> 15 days a month) and severe headaches will benefit from a preventive plan that aims to decrease both headache severity and frequency.

Tip: it is important to distinguish rescue from preventive treatment, so patients do not stop taking preventive treatments within few days when it “doesn’t work.”

Patients should understand that preventive treatment has to start at a low dose to minimize adverse effects and build up slowly. Within 6 to 8 weeks of taking it constantly, the goal would be a decrease in headache frequency and intensity by at least 50%.

For many years, the use of pharmacologic preventive medications in childhood headache was based on adult studies. A seminal paper published in The New England Journal of Medicine in 2018 based on the CHAMP trial (NCT01581281) compared children with episodic migraine in 3 prospective randomized groups taking placebo, topiramate 2 mg/kg, or amitriptyline 1 mg/kg.¹⁴ The trial was stopped early because the placebo group did as well as the other 2 groups with fewer adverse effects. It was noted that patients had an average of 11 days per month of headache (suggesting more of an episodic than chronic headache picture) and that the placebo group received appropriate lifestyle management and rescue plan counseling. This underscores the efficacy of lifestyle and rescue management independent of pharmacologic preventive therapy.

Following this study, many practitioners chose to offer nutraceuticals for headache prevention before going straight to pharmacologic treatments. Nutraceuticals include vitamins, minerals, herbal supplements, and dietary supplements. Magnesium, riboflavin (vitamin B₂), coenzyme Q10, and vitamin D₃ all have demonstrated efficacy in some pediatric trials for headache prevention,^15-18 although there are limited studies with a placebo group. Importantly, the adverse effect profile for nutraceuticals is better than for pharmacologic agents.

If headaches continue to be troublesome despite lifestyle management, good rescue therapy, and a sustained trial of nutraceuticals, it is reasonable to consider pharmacologic preventatives. Cyproheptadine (Periactin), an antihistamine, has no clinical trial data but has probably been used the longest for pediatric headache prevention. Although it is well-tolerated in younger children, patients 8 years of age and older typically experience too much sedation for it to be acceptable. Topiramate, an epileptic medication, received FDA approval in 2014 for the prevention of headaches in adolescents aged 12 to 17 years. Potential common adverse effects include cognitive slowing, paresthesias, appetite suppression, and renal stones. Amitriptyline, an antidepressant, can be helpful for patients with migraines who also have insomnia and/or depression. Besides somnolence, it can cause appetite increase, tachycardia, and dry mouth. Propranolol, a β-blocker, has 1 randomized control trial from 1974 showing efficacy, but subsequent studies have been negative. Possible adverse effects include exercise intolerance, depression, and light-headedness.

Finally, there are many other nonpharmacologic interventions that have been shown to be helpful in mitigating childhood headache and may have a synergistic effect with preventive medications. Cognitive behavioral therapy (CBT) in combination with amitriptyline was more beneficial than CBT alone for a group of adolescents.¹⁹ There is some convincing evidence for biofeedback (teaching patients to regulate physical responses to stress) in the prevention of pediatric migraine, sometimes in combination with relaxation therapy. At Stanford Children’s Health, occupational therapists and pediatric pain psychologists are trained in multiple modalities such at CBT, biofeedback, and relaxation therapy. If there is a history of neck/shoulder pain or tenderness to palpation of the scalp, neck, or shoulders, a physical therapist can help strengthen and realign a patient’s posture to prevent cervicogenic headache. There is 1 positive study on acupuncture for pediatric headache,²⁰ and many adult studies demonstrate efficacy in chronic pain and headache. It is important to explain to the patient that acupuncture needles are much thinner and less painful than typical needles; children who have had acupuncture before seem to prefer this method.

When to refer to a neurologist

Instances in which consultation with a neurologist could be helpful would include headaches that are severe, prolonged, or intractable. Neurology consultation would be indicated for patients with a complicated aura (eg, hemiplegic migraine or migraine with brainstem symptoms such as dysarthria, vertigo, tinnitus, or diplopia). Referral is advised when a pediatric practitioner is reconsidering the diagnosis of primary headaches and would like guidance on workup for secondary headaches. Finally, a practitioner may feel comfortable implementing first- or second-line therapies but will seek help with less conventional treatments, such as the new class of anti-cGRP monoclonal antibodies. These have not yet been approved in children but are increasingly being prescribed off label for adolescents with intractable migraines. The American Headache Society Section on Pediatric-Adolescent Headache offers guidelines for administering these new treatments.²¹ Several neuromodulatory devices have been developed for the headache population, with 2 approved by the FDA for adolescents, but the studies have very small sizes (9-45 patients) and the cost for renting these devices is often prohibitive.

Childhood headache can be dangerous, debilitating, or both. After excluding dangerous causes, it is important to provide the patient and caregiver with a plan for headache management that includes education on lifestyle management, rescue plan, and preventive measures. During the current pandemic, screen time and eye strain have become more significant triggers, whereas, conversely, being able to sleep in later on school days appears to be beneficial for teenagers.^22,23 The more that children and their caregivers are empowered to understand and manage childhood headaches, the better for all involved.

 

SOURCES: CONTEMPORARY PEDIATRICS, MAYO CLINIC,AAP

References

1. Abu-Arafeh I, Razek S, Sivaraman B, Graham C. Prevalence of headache and migraine in children and adolescents: a systematic review of population-based studies. Dev Med Child Neurol. 2010;52(12):1088-1097. doi:10.1111/j.1469-8749.2010.03793
2. Parisi P, Papetti L, Spalice A, Nicita F, Ursitti F, Villa MP. Tension-type headache in paediatric age. Acta Paediatr. 2011;100(4):491-495. doi:10.1111/j.1651-2227.2010.02115.x
3. Abu-Arafeh I, McLeod S. Serious neurologic disorders in children with chronic headache. Arch Dis Child. 2005;90(9):937-940. doi:10.1136/adc.2004.067256
4. Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS) The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia. 2018;38(1):1-211. doi:10.1177/0333102417738202
5. Guidelines. International Headache Society. Accessed February 27, 2021. https://ihs-headache.org/en/resources/guidelines/
6. Özge A, Faedda N, Abu-Arafeh I, et al. Experts’ opinion about the primary headache diagnostic criteria of the ICHD-3rd edition beta in children and adolescents. J Headache Pain. 2017;18(1):109. doi:10.1186/s10194-017-0818-y
7. Karsan N, Prabhakar P, Goadsby PJ. Characterising the premonitory stage of migraine in children: a clinic-based study of 100 patients in a specialist headache service. J Headache Pain. 2016;17(1):94.doi:10.1186/s10194-016-0689-7
8. Monteith TS, Sprenger T. Tension type headache in adolescence and childhood: where are we now?Curr Pain Headache Rep. 2010;14(6):424-430. doi:10.1007/s11916-010-0149-z
9. Neut D et al. The prevalence of triggers in paediatric migraine: a questionnaire study in 102 children and adolescents. J Headache Pain. 2012;13(1):61-65. doi:10.1007/s10194-011-0397-2
10. Wilcox SL, Ludwick AM, Lebel A, Borsook D. Age- and sex-related differences in the presentation of paediatric migraine: A retrospective cohort study. Cephalalgia. 2018; 38(6):1107-1118. doi:10.1177/0333102417722570
11. Gelfand A, Goadsby PJ. Treatment of pediatric migraine in the emergency room. Pediatr Neurol. 2012;47(4):233-241. doi:10.1016/j.pediatrneurol.2012.06.001
12. Sheridan DC, Laurie A, Pacheco S, et al. Relative effectiveness of dopamine antagonists for pediatric migraine in the emergency department. Pediatr Emer Care. 2018;34(3):165-168. doi:10.1097/PEC.0000000000000718
13. Bachur RG, Monuteaux MC, Neuman MI. A comparison of acute treatment regimens for migraine in the emergency department. Pediatrics. 2015;135(2):232-238. doi:10.1542/peds.2014-2432
14. Powers SW, Coffey CS, Chamberlin LA, et al. Trial of amitriptyline, topiramate, and placebo for pediatric migraine. N Engl J Med. 2017;376(2):115-124. doi:10.1056/NEJMoa1610384
15. Wang F, Van Den Eeden SK, Ackerson LM, Salk SE, Reince RH, Elin RJ. Oral magnesium oxide prophylaxis of frequent migrainous headache in children: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Headache. 2003;43(6):601-610. doi:10.1046/j.1526-4610.2003.03102.x
16. Das R, Qubty W. Retrospective observational study on riboflavin prophylaxis in child and adolescent migraine. Pediatric Neurology. 2021;114:5-8. doi:10.1016/j.pediatrneurol.2020.09.009
17. Slater SK, Nelson TD, Kabbouche MA, et al. A randomized, double-blinded, placebo-controlled, crossover, add-on study of coenzyme Q10 in the prevention of pediatric and adolescent migraine. Cephalalgia. 2011;31(8):897-905. doi:10.1177/0333102411406755
18. Fallah R, Yazd SS, Sohrevardi SM. Efficacy of topiramate alone and topiramate plus vitamin D3 in the prophylaxis of pediatric migraine: a randomized clinical trial. Iran J Child Neurol. 2020;14(4):77-86. doi:10.22037/ijcn.v15i1.18017
19. Powers SW, Kashikar-Zuck SM, Allen JR, et al. Cognitive behavioral therapy plus amitriptyline for chronic migraine in children and adolescents: a randomized clinical trial. JAMA. 2013;310(24):2622-2630. doi:10.1001/jama.2013.282533
20. Pintov S, Lahat E, Alstein M, Vogel Z, Barg J. Acupuncture and the opioid system: implications in management of migraine. Pediatr Neurol. 1997;17(2):129-133. doi:10.1016/s0887-8994(97)00086-6
21. Szperka CL, VanderPluym J, Orr SL, et al. Recommendations on the use of anti-CGRP monoclonal antibodies in children and adolescents. Headache. 2018;58(10):1658-1669. doi:10.1111/head.13414
22. David A, Wujack T. Doctors seeing more eye strain and headaches from virtual learning and screen time during pandemic. WXYZ. December 4, 2020. Accessed March 19, 2021. https://www.wxyz.com/rebound/doctors-seeing-more-eye-strain-and-headaches-from-virtual-learning-and-screen-time-during-pandemic
23. Gelfand AA, Pavitt S, Ross AC, et al. Later high school start time is associated with lower migraine frequency in adolescents. Headache. 2021;61(2):343-350.doi:10.1111/head.14016